030 236 377 210 kanzlei@rayeniceri.de
DE
Türk Alman Miras Hukuku

ULUSLARARASI MİRAS HUKUKU

Türk Milletlerarası Özel Hukuku (MÖHUK), miras hukuku alanında birçok diğer devlet gibi, Türk miras bırakanın tereke bakımından Türk hukukunun zorunlu uygulanmasını öngörmektedir.

Ancak MÖHUK’un yanı sıra devletler arasında yapılmış ikili anlaşmaların da dikkate alınması gerekir. Almanya ile Türkiye arasında böyle bir anlaşma bulunmaktadır. 28.05.1929 tarihli Türk-Alman Konsolosluk Sözleşmesi kapsamlı bir miras anlaşması niteliğindedir. Bu sözleşme, miras davalarında görevli mahkemeden ilgili mahkeme kararlarının tanınmasına kadar uzanmaktadır.

1. Terekenin bölünmesi nedir?

Terekenin bölünmesi, miras bırakanın kendi vatandaşlığını taşıdığı devletten farklı bir ülkede taşınır (banka mevduatı, araç) veya taşınmaz (arsa, ev) malvarlığı bırakması halinde söz konusu olur.

a. Terekenin bölünmesinin ortaya çıkışı

Türk MÖHUK, mirasın belirlenmesinde miras bırakanın ölüm anındaki vatandaşlık hukukunu esas alır. Türk-Alman Konsolosluk Sözleşmesi uyarınca:

  • Almanya’daki taşınır terekeye Türk hukuku uygulanır.
  • Almanya’daki taşınmaz mallar, bulundukları ülkenin hukukuna tabidir (Alman miras hukuku).
  • Mirasçıların nerede yaşadığı fark etmeksizin bu ayrım geçerlidir.

b. Taşınmazlarda Durum & c. Mirasçılar

Konsolosluk sözleşmesinin taşınmazlara getirdiği istisna, terekenin hukuken iki ayrı kısım hâline gelmesine yol açar.

  • Mirasçı olup olmamak açısından vatandaşlık önemli değildir.
  • Ülke dışındaki malvarlığının mirasa dahil edilmesi uygulamada zorluk yaratabilir.

2. Almanya & 3. Türkiye Mirasçıları

Mirasçıların haklarını korumak için zamanında işlem yapmaları kritiktir:

  • Almanya'daki mirasçıların Türkiye'de veraset ilamı için başvurması gerekir.
  • Zamanında işlem yapılmazsa malvarlığı diğer mirasçılarca paylaşılabilir.
  • Ödeme gücü riski ve hak kaybı riski doğabilir.

4. Ülkelerin Miras Hukuku Kıyaslaması

Türk Miras Hukuku

Külli halefiyet ilkesi geçerlidir. Malvarlığı bir bütün olarak geçer.

  • 1. Derece: Çocuklar (Eşit pay)
  • Eşin payı: Çocuklarla 1/4, Anne-Baba ile 3/4
  • Saklı Pay: Altsoy için 3/4, Anne-Baba için 1/2
  • Vasiyet mümkündür ancak saklı pay tamamen kaldırılamaz.

Alman Miras Hukuku

Ölümle tüm malvarlığı geçer. Vasiyetname varsa önceliklidir.

  • Dereceler: 1. Çocuklar, 2. Anne-Baba, 3. Büyükanne-Baba
  • Eşin payı: Çocuklarla 1/4, Büyükanne-Baba ile 1/2
  • Saklı Pay: Yasal payın yarısıdır.
  • Veraset ilamı başvuru üzerine düzenlenir.

VII. Çifte Vatandaşlık Durumu

Miras bırakan hem Alman hem Türk vatandaşıysa:

  • Almanya'da ölürse Alman, Türkiye'de ölürse Türk sayılır.
  • Almanya'da ölmesi halinde Konsolosluk Sözleşmesi uygulanmaz.
  • Mahkemeler karşılıklı olarak tereke yabancı bir ülkede bırakılmış gibi işlem yapar.

Önemli Bilgi: Türk bir miras bırakanın vefat ederek Almanya’da tereke bırakması halinde bu anlaşma uygulanır. Türk miras bırakanın terekesinin hem Almanya’da hem Türkiye’de bulunması durumunda ise sıklıkla “terekenin bölünmesi” gibi hukuken karmaşık bir yapı ortaya çıkar.